Ook als rubriek op de zaterdagse pagina Spiritualteit in de Leeuwarder Courant

.

dinsdag 23 december 2008

Kloon

Het is eigenlijk de gekheid gekroond: de Kerstman die in ons land oprukt. Want die bolle van de Noordpool is niets anders dan een Amerikaanse kloon van onze eigen Sinterklaas. Dat moet genoeg reden zijn om de man buiten de deur te houden.
Eigenlijk is de Kerstman nog maar piepjong. Hij kan zich absoluut niet meten met Sint Nicolaas. Overigens zijn ingredi├źnten als de stoomboot en Spanje ook nog relatief jong: ze werden halverwege de negentiende eeuw verzonnen door schoolmeester Jan Schenkman.

Maar vergeleken met de geschiedenis van de Kerstman zijn de verzinsels van Schenkman al oeroud. De Kerstman zoals we die nu kennen - de in het rood gestoken, schuddebuikende dikzak - is nog maar 77 jaar oud.
Voor wie het precies weten wil: de Kerstman is een kruising van de door de Nederlandse migranten in Amerika meegebrachte Sinterklaas en Vadertje Winter van de Britten. In 1822 schreef Clement C. Moore voor zijn kinderen een gedicht waarin beide figuren voorkwamen.

Bij het gedicht werd een soort Gurbe, het zwarte boertje van de voorpagina van de LC, afgedrukt. In een publicatie van het gedicht veertig jaar later was een nogal naar mannetje getekend met veel wit haar, een zak op de rug en in dierenvellen.
Pas in 1931 werd de Kerstman zoals iedereen hem nu kent, geboren. Coca Cola zocht een eigen ‘Flipje’ om de frisdrank aan te prijzen. Nu ging Illustrator Haddon Sundblom met de figuur van Moore aan de slag en kwam met de Kerstman op de proppen.

De goedlachse dikkerd in de kleuren van Coca Cola, rood en wit, is inmiddels zo populair geworden dat hij niet alleen in Nederland Sinterklaas verdringt, maar in eigen land ook het kind in de kribbe overschaduwt. Coca Cola wordt bedankt.